Koszty utrzymania budynku firmowego są jednym z tych wydatków, które często pozostają w cieniu wynagrodzeń, zakupu materiałów czy kosztów marketingowych. Tymczasem rachunki za ogrzewanie, energię elektryczną, chłodzenie i wentylację mogą przez lata stanowić znaczącą pozycję w budżecie przedsiębiorstwa. Z tego powodu coraz więcej firm już na etapie projektowania nowej siedziby zastanawia się, jak ograniczyć późniejsze koszty eksploatacji.
Budowa energooszczędnego obiektu zazwyczaj wymaga większych nakładów początkowych. Lepsza izolacja, nowoczesne okna, wydajny system ogrzewania czy instalacja fotowoltaiczna zwiększają koszt inwestycji. Nie oznacza to jednak, że są wyłącznie dodatkowym wydatkiem. W odpowiednio zaplanowanym budynku mogą stać się sposobem na ograniczenie kosztów przez wiele kolejnych lat.
Koszt budowy to dopiero początek kalkulacji
Przy wyborze technologii budowlanej przedsiębiorcy często koncentrują się na kosztach wykonania. Jest to zrozumiałe, ponieważ budżet inwestycji trzeba zamknąć w określonych ramach. Problem pojawia się wtedy, gdy całkowicie pomija się koszty późniejszego użytkowania obiektu.
Budynek firmowy może być eksploatowany przez kilkadziesiąt lat. W tym czasie wydatki na energię, ogrzewanie, chłodzenie czy konserwację mogą wielokrotnie przekroczyć różnice wynikające z zastosowania lepszych materiałów podczas budowy.
Dlatego bardziej rozsądne jest spojrzenie na inwestycję w dłuższej perspektywie. Wyższy koszt początkowy może mieć sens, jeżeli pozwala regularnie ograniczać wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości.
Izolacja ma znaczenie większe, niż może się wydawać
Jednym z podstawowych elementów wpływających na energooszczędność budynku jest odpowiednia izolacja. Jej zadaniem jest ograniczenie strat energii zimą i nadmiernego nagrzewania wnętrza latem.
Znaczenie ma nie tylko grubość zastosowanego materiału. Istotna jest również jakość wykonania, eliminowanie mostków termicznych oraz prawidłowe zabezpieczenie miejsc szczególnie narażonych na utratę ciepła.
W budynku firmowym może mieć to duże znaczenie. Hala, magazyn czy biuro są często ogrzewane przez wiele godzin dziennie, a niektóre obiekty wymagają utrzymywania określonej temperatury niezależnie od pory roku.
Dobrze wykonana izolacja może więc ograniczyć zapotrzebowanie na energię bez konieczności skomplikowanej obsługi.
Stolarka okienna powinna być dobrana do charakteru budynku
Duże przeszklenia mogą poprawiać dostęp do światła naturalnego, ale jednocześnie wpływać na bilans energetyczny obiektu. Dlatego wybór okien powinien uwzględniać zarówno ich parametry techniczne, jak i usytuowanie budynku.
W biurach dostęp do światła dziennego może poprawiać komfort pracowników i ograniczać potrzebę korzystania ze sztucznego oświetlenia w ciągu dnia. Z drugiej strony duże powierzchnie przeszklone mogą latem zwiększać zyski cieplne, co z kolei podnosi zapotrzebowanie na chłodzenie.
Znaczenie mają więc nie tylko same okna, ale również ich rozmieszczenie, osłony przeciwsłoneczne i sposób wykorzystania pomieszczeń.
System ogrzewania powinien być dopasowany do obiektu
Nie istnieje jeden system ogrzewania odpowiedni dla każdego budynku firmowego. Inne potrzeby ma niewielkie biuro, inne hala produkcyjna, a jeszcze inne magazyn.
Przed wyborem rozwiązania warto przeanalizować powierzchnię, wysokość pomieszczeń, izolację, sposób użytkowania oraz godziny pracy przedsiębiorstwa.
Nowoczesne systemy mogą pozwalać na bardziej precyzyjne sterowanie temperaturą. Ma to szczególne znaczenie w obiektach, w których poszczególne pomieszczenia są wykorzystywane w różnym czasie.
Automatyczne obniżanie temperatury w pomieszczeniach nieużywanych może ograniczać zużycie energii bez wpływu na komfort podczas normalnej pracy.
Fotowoltaika może zmienić sposób zarządzania energią
W przypadku przedsiębiorstw zużywających znaczną ilość energii elektrycznej instalacja fotowoltaiczna może być interesującym elementem strategii energetycznej.
Szczególnie korzystna sytuacja występuje wtedy, gdy profil zużycia energii firmy pokrywa się z okresem produkcji energii przez instalację. Przedsiębiorstwo działające głównie w ciągu dnia może bezpośrednio wykorzystywać część wyprodukowanej energii na potrzeby urządzeń, oświetlenia czy klimatyzacji.
Przed podjęciem decyzji trzeba jednak przeanalizować rzeczywiste zużycie energii oraz charakter pracy firmy. Sama instalacja paneli nie gwarantuje automatycznie dużych oszczędności. Liczy się odpowiednie dopasowanie całego systemu do potrzeb konkretnego obiektu.
Wentylacja również wpływa na koszty
W energooszczędnym budynku nie można zapominać o wentylacji. Obiekt powinien zapewniać odpowiednią wymianę powietrza, jednocześnie ograniczając niepotrzebne straty energii.
W zależności od rodzaju budynku można zastosować rozwiązania pozwalające odzyskiwać część energii z powietrza usuwanego z pomieszczeń.
Znaczenie ma również prawidłowe ustawienie systemu. Zbyt intensywna wentylacja może zwiększać zużycie energii, natomiast niewystarczająca wymiana powietrza może pogarszać warunki pracy.
W firmie, w której pracownicy spędzają kilka lub kilkanaście godzin dziennie, jakość powietrza jest równie ważna jak wysokość rachunków.
Inteligentne sterowanie ogranicza niepotrzebne zużycie
Energooszczędny budynek nie musi być wyposażony w skomplikowane systemy automatyki, ale możliwość kontrolowania najważniejszych instalacji może przynieść wymierne korzyści.
Czujniki ruchu mogą ograniczać zużycie energii przez oświetlenie w rzadziej używanych pomieszczeniach. Automatyczne sterowanie temperaturą pozwala dopasować ogrzewanie do rzeczywistego wykorzystania przestrzeni. Systemy zarządzania energią mogą natomiast ułatwiać analizowanie zużycia i wykrywanie nieprawidłowości.
Najważniejsza jest jednak nie liczba dostępnych funkcji, ale ich praktyczne wykorzystanie. Technologia powinna rozwiązywać konkretne problemy, a nie być dodatkiem zwiększającym koszt inwestycji.
Komfort pracowników również ma wartość
Oszczędność energii nie powinna być jedynym celem projektowania budynku. Przedsiębiorstwo musi również zapewnić pracownikom odpowiednie warunki do wykonywania obowiązków.
Stabilna temperatura, dobre oświetlenie, odpowiednia jakość powietrza i ograniczenie przeciągów mogą wpływać na komfort codziennej pracy. W przypadku biur szczególne znaczenie ma możliwość zapewnienia odpowiednich warunków zarówno zimą, jak i podczas upałów.
Dlatego projektowanie energooszczędnego budynku powinno łączyć kwestie ekonomiczne z funkcjonalnością. Najlepsze rozwiązania to te, które pozwalają jednocześnie ograniczyć zużycie energii i poprawić warunki użytkowania obiektu.
Warto analizować inwestycję w perspektywie wielu lat
Przedsiębiorca nie powinien oceniać rozwiązań energooszczędnych wyłącznie na podstawie ceny zakupu. Przydatne jest porównanie kosztu początkowego z przewidywanymi oszczędnościami w kolejnych latach.
W praktyce warto stworzyć kilka wariantów. Pierwszy może zakładać standardowe rozwiązania, drugi bardziej energooszczędne, a trzeci zastosowanie dodatkowych technologii ograniczających zużycie energii.
Dzięki temu można sprawdzić, które elementy rzeczywiście mają ekonomiczne uzasadnienie. Nie zawsze najbardziej zaawansowane rozwiązanie będzie najlepszym wyborem. Czasami większą korzyść przyniesie poprawa izolacji lub jakości stolarki niż zakup kosztownego systemu automatyki.
Energooszczędność może być przewagą biznesową
Niższe koszty eksploatacji mają znaczenie szczególnie w czasach, gdy przedsiębiorstwa muszą dokładnie kontrolować wydatki. Budynek zużywający mniej energii może zapewnić firmie większą przewidywalność kosztów i ograniczyć jej wrażliwość na zmiany cen energii.
Dodatkowo energooszczędna siedziba może być elementem wizerunku przedsiębiorstwa. Dla części klientów i kontrahentów coraz większe znaczenie ma sposób, w jaki firma zarządza swoimi zasobami i wpływem na środowisko.
Najważniejsze pozostaje jednak ekonomiczne uzasadnienie inwestycji. Energooszczędny budynek nie powinien być wyłącznie efektownym dodatkiem do działalności firmy. Powinien być przemyślanym narzędziem pozwalającym ograniczać koszty użytkowania, poprawiać komfort pracy i zwiększać wartość nieruchomości w długim okresie.
Decyzję o zastosowaniu konkretnych rozwiązań najlepiej podejmować już na etapie projektowania. Wtedy można połączyć konstrukcję budynku, izolację, instalacje, źródło ogrzewania i sposób zarządzania energią w jeden spójny system.
Artykuł napisany we współpracy z redakcją portalu: BizQueen